İçimizdeki Karanlık: Gölge Arketipi

2019 yılının özellikle son altı ayında pek çok insan yoğun bir içsel çalkantı yaşıyor. Dışarıda bir şey olması da gerekmiyor. İçeride değişiyoruz. Her şeyden önce kendimizle ilişkimiz yenileniyor. Ve biliyorum bu hiç kolay olmuyor. Zaman zaman öfke krizlerine kapılıyorsunuz, kayıplarla yüzleşiyorsunuz, ortada hiçbir şey yokken içiniz daralıyor, eliniz hiçbir işe gitmiyor, eskiden sizin için çok önemli olan ve kendinize hedef olarak belirlediğiniz şeyler önemini yitirmiş gibi görünüyor. Kocaman bir balonun içinde, kulakları tıkayan bir boşlukta öylece süzülüyorsunuz. Ve bunun için de,, bir şey yapmak gelmiyor içinizden.

Özdeğerini kanıtlamak: Savaşçı

Savaşçı arketipi değersizlik ve yetersizlik duygusuyla tetiklenen kahramanların şaşmaz durağıdır. Bize mücadeleyi öğretir. Gücümüzü kuşanmamız için gereken ateşi harlar. Ama özlemini çektiğimiz güçle dolmaya başlayınca savaşçılığı iş edinmek isteyebiliriz. Dengeli bir eylem planı için içimizdeki Gezgin ile içimizdeki Savaşçı kol kola, yan yana yürümeli. Gezgin’de ne kadar farkındalık arayışı varsa, Savaşçı’da da o kadar eylem arayışı var… İkisinin güç birliğinden, bütünlüğe giden yol açılır

Bakış açın hayatını değiştirir: Gezgin

Gezgin arayan tarafımızdır: Yaşamın açacağı yeni kapıları, karşımıza çıkabilecek imkanları, denenmemiş olasılıkları ve keşfedilmeyi bekleyenleri arayan tarafımız… Gerçekte ne istediğimizi, hayattaki yerimizi sorgulamaya başladığımız ve farkındalıkla tanıştığımız duraktır… Bakış açımı değiştirmeyi öğrenmek pek çok konuda tamamlanıp büyümemi sağladı. Fakat bazı alanlarda da olasılıklar içinde kaybolmama sebep oldu. Yaşamak gerçekten incelikli bir iş. İçindeki gezginin peşine takılıp kendini keşfetmek de var, avare olup kaybolmak da. Bu bölümde bir deney yapacağız birlikte: Yenilenmek için hareket etmeli ama nasıl?

Arketip nedir?

Bu bölümde sadece Kahramanın Yolculuğu Haritasına ve Arketip kavramına odaklanacağız. Bu bölümü yayınlamak için biraz geç kaldığımı biliyorum. Aslında her bölümün içinde yolculuk haritasına ve arketiplerin karşılığına kısaca değinmeye çalışıyorum. Fakat podcast’i takip edenlerden gelen yorumlar üzerine gördüm ki ayrı bir yerde ve ayrı bir paketin içinde duracak açıklamalar daha kullanışlı olacak. Arketipleri bilinçaltında yaşayan ve hayatını etkileyen karakterler gibi düşünebilirsin. Onlar belli davranış kalıplarını aktive eden sistemlerdir. Hikayelerdeki karakterlere ilham kaynağı oldukları gibi, her birimizin içinde yaşayan ve koşullar uygun olduğunda ortaya çıkıveren aktör ve aktrisler gibi davranırlar.

Suçlama sorunu: Kurban

Türkiye için bir arketip seçmem gerekse sanırım “Kurban” arketipini seçerdim. Nedenini dilimize doladığımız iki klişeyle özetleyebilirim: İlki “Dış mihrakların karanlık oyunları”, diğeri ise “Coğrafyan kaderindir”… Kahramanın Yolculuğu serisinde sorumluluğunu üstlenmeyi reddeden, başına gelenlerden dolayı sürekli diğerlerini suçlayan, maduriyetten beslenip, maduriyet sayesinde ayakta kalan tarafımızı inceliyoruz: İçimizdeki Kurbanı. Bu bölümle birlikte kahramanın yolculuğunda hazırlık aşamasının sonuna geldik. Bundan sonrası pupa yelken...

Onaylanma ihtiyacı: İyi çocuk

Adındaki “iyi” tanımına rağmen kimse bağrına basmak istemez onu. Çünkü varlığını diğerlerinin onayına armağan etmiştir. İyi çocuk arketipi bizim onaylanma, sevilme ve değerli hissetme ihtiyacımızı yönetip yönlendirir. Kırılgan ve kararsızdır; bazen de kaypak. Bu yanımızı açık etmek işimize gelmediği gibi kendi içimizde bile onunla göz göze gelmekten kaçınırız. Oysa özünde iyidir o, çünkü geçinmeye gönüllüdür. Bu bölümde içimizdeki sevilme ihtiyacını inceleyip doyurmaya çalışacağız.

Hikâyeni açığa çıkarmaya hazır mısın?

İçindeki dünyaya yabancıysan, dışarının tatsız tuzsuz görünmesi normaldir. Çünkü özü göremezsin. Başlangıçta her şey çok karmaşık görünmekle birlikte özünde olabildiğince sadedir. Ve sade olan evrensel yasalarla hayatın merkezine sabitlenmiştir. Maharet bunu görebilecek gözü açmaktır. Etrafı yargılamak yerine dönüp içerindeki karşılığına bakmaktır. İşte bu alışkanlık hiç verilmedi bize. Hayata Uyanış serisi boyunca bunu kazanmaya çalışacağız. Hikayecilik araçlarını kullanarak kendi hikayemizi ve onun baş kahramanını anlamaya çalışacağız. Hazırsan başlıyoruz. Hayata Uyanış Podcast serisinin içeriğini ve görselleri blogda paylaşacağım. Ses kaydını da ana sayfadan takip edebilirsiniz. Görsel SADE dergisinin Ocak-Şubat 2019 tarihli sayısında yayınlanan yazımdan alınmıştır.

Hikâyeci

“Peki bunlar yüz yüze anlatılan hikayelerin neler başarabildiğini mi tarif ediyor bize yoksa yazılı aktarılan hikayelerde ya da filmlerde de aynı güce erişebilir miyiz?” diye sordu genç kadın. Uzun sarı saçları ve dünyanın bilgisini emmeye hazır merakla bakan gözleri vardı. Hikayeci durdu, yavaşça başını salladı ve gözlerini kapattı, her hikayeden sonra yaptığı gibi; sorunun yerine yerleşmesini bekliyordu. “İlginç bir soru” dedi sonra. Ve çembere dönüp: “Sizce?” diye sordu. Biraz önce onun anlattığı hikayede, onun tarafından yaratılan büyülü dünyanın içinde erimenin hazzını yaşamıştık. Hikayecimizin önüne koyabileceğimiz çok az şey vardı ama yine de düşündük.

Kendi kendimize anlattığımız hikâyeler

Anlattığımız hikâyelerle ilham vermek, etkilemek, ikna etmek için fazlasıyla özenli ve hevesliyiz.
Peki ama ya kendimize, kendimiz hakkında anlattığımız hikâyeler? Gerilim yüklü olanlar hep mi bize kalır arkadaş? Etrafımıza umut ve iyimserlik dağıtan zihnimiz, kendimize gelince hep mi imkansızlıklar nakaratında takılır?